De 2 nachten Sarajevo zijn er 3
geworden. We merkten de eerste volle dag, dinsdag, dat we te weinig tijd zouden
hebben om alles te zien en ook nog Samir, een oudstudent van Ton, en zijn vrouw
Fatima te ontmoeten. Bovendien hadden we een schitterend appartement, pas 6
maanden oud en dus alles heel nieuw, niet ver van het centrum gelegen, wat wil
een mens meer.
 |
| Eeuwig brandende vlam. |
Maar eerst de stad Sarajevo. Je hebt een nieuw gedeelte dat vele
moderne gebouwen kent en er worden vele nieuwe appartementen gebouwen
neergezet. De oude stad is te beschrijven als het gedeelte uit de Habsburgse
tijd en het gedeelte uit de Ottomaanse tijd. Habsburgse tijd kent grote statige
gebouwen waarin banken, musea, kantoren en winkels, een overdekte markt etc.
gehuisvest zijn. Gescheiden door een lijn met oost-west in de straat kom je in
de Ottomaanse wijk met heel veel terrasjes, een overdekte hal met allemaal
winkeltjes van lederproducten en sieraden, kleine winkeltjes etc. Ook staat er
een grote moskee. We bezoeken de overdekte markthal en kopen er rookvlees en
heerlijke verse smeerkaas. Bekijken de kathedraal en de grote Servisch Orthodoxe
kerk, bekijken oude Joodse synagogen en lopen door de Ottomaanse wijk.
 |
| Servisch Orthodoxe Kerk |
Alles
bij elkaar een stadswandeling van 3 uur.
Ook is er een tentoonstelling
over Sebrenica in de Gallerij die we bezoeken. Een heel indrukwekkende
tentoonstelling waar we beiden enige tijd nodig hadden om alles te laten
bezinken. We namen ons meteen voor om de volgende dag naar Sebrenica te gaan om
het Memorial en de fabriekshallen te bezoeken.
 |
| Met Samir en Fatima. |
|
Op ons appartement even uitgerust
en gegeten om vervolgens met Samir en Fatima in de stad iets te gaan drinken en
bij te praten. Zij hebben een tijdje in Dordrecht gewoond terwijl Samir bij Ton
zijn afstuderen deed. Daarna ging hij bij Shell werken en zijn ze 7 jaar in
Qatar geweest. Sinds 3 jaar wonen ze in Sarajevo, Bosnië bleef toch trekken en
zij wilden hun kinderen ook de mogelijkheid geven om in Bosnië zich thuis te
voelen. Het werd een zeer hartelijk weerzien en Samir en Fatima waren heel erg
bereid om onze vragen over het land te beantwoorden. Bosnië/Herzegovina bestaat
eigenlijk uit 3 gedeelten: Republiek Bosnië-Servië en de Federatie Bosnië/
Herzegovina. Alle drie hebben een eigen bestuur en daarboven is een landelijke
regering, die overigens al een tijd demissionair is vanwege politieke kwesties.
Het concept lijkt op België. Kroaten zijn er niet veel meer en moslims wonen er
bijna niet meer in het gedeelte van Bosnië-Servië. Dat is ook goed te merken
als je er rondrijdt, bijna geen moskeeën te zien. Door de volksverhuizingen
zijn hele gehuchten leeg gekomen of is het aantal inwoners verminderd zoals
bijv. in Milici, van 16.000 naar 11.000 inwoners, een stadje met een Bauxiet
fabriek die op nog veel meer terreinen actief is. Samir en Fatima geven aan dat
er nog steeds sprake is van spanningen en dat de zorgen voor de toekomst niet
helemaal verdwenen zijn. Heel jammer want velen zijn gericht op de opbouw van
het land en politieke spanningen houden dit vaak tegen.
 |
| Recente graven. |
Woensdag zijn we naar Sebrenica
gereden. Daarbij genoten van de prachtige en verrassende natuur. Veel bergen
met groene hellingen van naaldbossen of loofbomen. In valleien en op
hoogvlakten allerlei kleine gehuchten of stadjes. Alles nog heel puur en weinig
toeristisch. Het Memorial is heel groot en er worden nog steeds nieuwe graven
gemaakt op plaatsen die opengehouden zijn voor vermisten die nog niet gevonden
zijn. Heel bijzonder.
 |
| Fabriekshal met foto's. |
In de fabriekshallen is een fototentoonstelling van de
periode 1991-1995 en van de herdenking 10 jaar later. Ook de fabriekshal waar
de duizenden mensen zich verzameld hadden was te bekijken. Al met al de moeite
waard na de aangrijpende tentoonstelling in Sarajevo.
